Thursday, August 31, 2017

కం।।
డబ్బది వచ్చును బోవును
ఇబ్బందులు వచ్చిబోవు నిలలో మరి దా
నబ్బది పొట్టది మాత్రము
ఉబ్బుచుఁ దానొచ్చుఁ గాని ఊడదు శ్యామా!

(WhatsAppలో చూసాను: కష్టాలు వస్తాయి పోతాయి, ఆస్తులు వస్తాయి పోతాయి, కానీ పొట్ట మాత్రం వస్తే పోదు  )

Saturday, May 14, 2016

గోంగూరావతరణము

గోంగూరావతరణము
(3/30/2014)


( క్రింది పద్యాలలోని కొన్ని భావనలకు ప్రేరణ ఇంతకు పూర్వము కవి మిత్రులతో, ముఖ్యంగా లంక గిరిధర్ మరియు సనత్ శ్రీపతి లతో, జరిగిన ఒక సాహితీ చర్చ. అందులకు వారికి నేను పత్రికాముఖముగా నా కృతజ్ఞతలు తెలియ జేసుకుంటున్నాను)
 
కం//
ఉత్తమమౌ పచ్చడిగా
కుత్తుకకున్ సుఖముఁగూర్చు గోంగూర, భళా!
చిత్తమలరంగ యిదిఁ దిని
మత్తుగనిదరోవు సుఖము మహిలో గలదే!

సీ//
శాక పాకములందు శాకాంబరీ దేవి
                                దీవెనల్ పొందిన తెలుగు కూర
పంచశరుని యొక్క పంచాస్త్రములఁ బోలు
                                పంచాగ్రములుగల పచ్చ కూర
'దేవాంతకుడు' యందు, ధీటుగా N.T.R
                                గొప్పగా పొగిడిన గోగు కూర
ఆకుకూరలెపుడు  ఆరోగ్యమున్ బెంచు
                                యనుచు వైద్యుడొసగు  ఆకుకూర
.వె//
పప్పు కూరయందు పచ్చళ్ళయందున
పులుపు నొసగు నిదియె పుంటి కూర
ఆంధ్రులనగ మనము అదృష్టవంతులం
బనుచు చాటి చెప్పు ఆకు కూర.

.వె//
గోగు కూరదెచ్చి బాగుగా మగ్గించి
గరిట పోపు వేసి కమ్మగాను
రోట రుబ్బి దాని నీటుల్లిపాయతో
తినిన అమృతమునది తినిన యట్లె!

కం//
గరుడుడు కష్టములొందుట,
హరిపడతిగ వేషమేసి ఆడుట, కాకో
దరములు దర్భలు నాకుట,
తిరముగ గోంగూర రుచిని తెలియక సుమ్మీ!!

.
మత్స్యావతారనంతరము మునులందరు క్రొత్త ప్రదేశములో సరియైన తిండి కుదరక, ముఖ్యంగా నంజుడు లేక, విష్ణువునిలా ప్రార్ధించారు:

కం//
చప్పటి దుంపలు తినుచును
తిప్పలు పడుచుంటిమయ్య దేవా దయతో
గొప్పగు మార్గం బొక్కటి
చెప్పుము మా నాల్క లొక్క చింతలు తీర్పన్

అప్పుడు విష్ణువు, "సృష్ట్యారంభములో ఆవకాయ ఇచ్చానుగదా" అనెను. అప్పుడు మునులు స్వామికి మ్రొక్కి:

.వె//
"ఆవకాయఁ బెట్ట నైదు రోజులుఁ బట్టు
వేసవందుఁ దప్ప వీలుఁ గాదు
ఎల్లవేళలందు నింపుగా దొరికెడి
పచ్చడొసగు మయ్య పరమ పురుష!"

అన్నారు. అప్పుడు విష్ణువు గోంగూర విత్తనాలు సృష్టించి, మునులకిచ్చిఇట్లనెను:

కం//
ఎక్కడ పడితే అక్కడ
మిక్కుటముగ దొరకు మీకు, మేలును గూర్చున్
చక్కనిదౌ శాకము మీ
ఇక్కట్టులు తీర్చునట్టిదీ గోంగూరే!
  
కం//
గోంగూర వంటి బచ్చడి
గంగానది వంటి జలముఁ గలిగిన యేఱున్
చెంగావి వంటి రంగుయు
మంగాపతి వంటిదైవమవనిన గలవే!!

కం//
శతకముఁ జదవని వాడును
కుతుకముతో గోగు కూర కుడవని వాడున్
గతితప్పక సినిమాలను

అతిగా తాఁ జూడకున్న ఆంధ్రుడు కాడోయ్!

Tuesday, July 3, 2012

స్టాటిస్టిక్కులు - బికినీలు



మూలము:

Statistics are like Bikinis!! What they conceal is more vital than what they reveal!!    – Aaron Levenstein

నా తర్జుమా ప్రయత్నం:

కం//
స్టాటిస్టిక్సుని నమ్మకు,
పోటీ బికినీలకవియె పోలిక చూడన్!
చాటిన వివరము కన్నను
మాటునదాచినదసలగు మర్మము, శ్యామా!



Wednesday, July 13, 2011

అష్టావధానము - డా.మేడసాని మోహన్ - రెండవ భాగము

వర్ణన: 18వ తానా ద్వైవార్షిక సభలను వర్ణించమని కోరారు.




           నవ విన్యాస విలాస వైభవము సంధానమ్ము గావించుచున్

           వివిధోద్వీర కళాప్రసంగములలో విద్వత్స్పురద్గోష్ఠిలో

           దివినే మైమరపింపజేసెడి మహోత్తేజంబు తానా సభా

           నివతస్ఫూర్తుల గోచరించెడిది వర్ణింపన్ అసఖ్యంబగున్



ఆశువు-1: తానా సభలకు వచ్చిన కోనేటిరాయుడిని స్తుతిస్తూ..



           తిరుమల వేంకటేశ్వరుడి దివ్య మహాద్భుత వైభవంబులన్

           సరసత అన్నమయ్య విరసత్ స్థవదీయ శుభ ప్రసంగముల్

           పరగగ జేసినాడవు భవ్య గుణోన్నతి ఇందువచ్చినన్

           కరములనెత్తి తా నమెరికా ధర సుస్థలి గూడ కొల్చు సు

           స్థిరతను గాంచి వేంకటపతిన్ నుతియింతును భక్తి యుక్తి తోన్



ఆశువు-2: తానా వారి తెలుగు భోజనం వర్ణిస్తూ..



           విలసితప్రసన్న రుచుల వేడ్కగొల్పునట్టివై

           అలకులికిన మంచిరుచులు అద్భుతావహంబులై

           తెలుగువారి వంటకాల దివ్యరుచులతోడ ఈ

           ఇల వహించి తాన వార మెచ్చుచుంటి తీయగన్





ఆశువు-3: బంగారు భవిష్యత్తుకై పిల్లలను అమెరికా పంపించి, వారిని విడిచి ఉండలేక అమెరికా వచ్చి, ఇక్కడ ఇమడలేక సతమతమయ్యే పెద్దలను వర్ణించ వలెను.



                 భారతీయ జీవన విధా ప్రభితమైన

                 ఆర్ద్ర భావన మనములో అమరి యుండ

                 ఇక్కడి నివాస యోగ్యమౌ ఇక్కటులకు

                 పెద్దలుండంగజాలరు ఇద్ద చరిత



కాయ పఠణము-1: జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి గారి కుంతీ కుమారి నుండి

కావ్య పఠణము -2: నంది తిమ్మన విరచిత పారిజాతాపహరణము నుండి

కావ్య పఠణము-3: రామరాజ భూషణుని వసుచరిత్ర నుండి



అప్రస్తుతము:

1. అర్ధనారీశ్వరుడు హైదరాబాదు బస్సు ఎక్కితే ఆడవారి సీటులో కూర్చోవాలా లేక మగవారి సీటులోనా?

2. అరుంధతి పెళ్ళిలో ఆమెకు ఏ నక్షత్రం చూపించారంటారు?

3. పెళ్ళిలో ఉప్మా ఎందుకు అంత రుచిగా ఉంటుంది?

4. అందరూ శృంగార పరమైన సమస్యలడుగుతున్నారు. మ్యాచ్ ఫిక్సింగేమైనా జరిగిందా?

5. కోడి లెక్కలంటే ఏమిటి?

6. సిగరెట్టు త్రాగాడని, నీళ్ళు నమిలాడని అంటారేమిటి?

7. ఐశ్వర్యారాయ్ కి పుట్టేది మగ పిల్లడా ఆడపిల్లా?





ముగింపు:

అవధానిగారు తుఫాన్ ఎక్స్‌ప్రెస్సు వేగంలో పద్యాలు చెప్పడం మూలంగానూ, నా రికార్డింగుని మళ్ళి మళ్ళీ విని నే వ్రాసిన తప్పులు సవరించే సమయం నాకు లేకపోవడం మూలంగా, పైన పద్యాలలో కొన్ని తప్పులు దొర్లి ఉండవచ్చు. ఆ తప్పులు నావిగా భావించి మన్నించ గలరు.



జొన్నవిత్తుల రామలింగేశ్వర రావు గారు, గొల్లపూడి మారుతీ రావు వంటి ప్రభుతులు సభలో ఉండడం మూలంగా అవధాని ఇంతకుపూర్వం వారిచ్చిన సమస్యలకు తన పూరణలు చెప్పి సభనలరించారు. అక్కిరాజు గారు శ్రావ్యమైన గళంతో కావ్యపఠణానికి వన్నె తెచ్చారు. సమయాభాం వలననుకుంటా చివరి ఆవృత్తంలో ఆశువు మరియు కావ్యపఠనము అంశాలను వదిలివేసారు. అప్రస్తుత ప్రసంగంలోని కొన్ని ప్రశ్నలకు అవధానిగారు చమత్కారంగా సమాధానాలిచ్చినా కొన్నిటిని దాటేసారనిపించింది. అయినాకానీ, ఇచ్చిన సమస్యలే కాకుండా చాలా ఉదారణలతో, చమత్కారాలతో అవధానాన్ని చక్కగా నిర్వహించి రక్తి కట్టించారు మేడసాని మోహన్ గారు.

Tuesday, July 5, 2011

అష్టావధానము - డా.మేడసాని మోహన్ - మొదటి భాగము

తానా (TANA - Telugu Association of North America) వారి 18వ ద్వైవార్షిక తెలుగు సమావేశాలలో జూలై 3, 2011 వ తారీకున సాంతాక్లారా నగరంలో డా.మేడసాని మోహన్ గారి అష్టావధానము జరిగింది. అందులో ఒక పృచ్ఛకుడిగా పాల్గొనే అదృష్టము నాకు కలిగింది. దాని వివరాలు క్రింద ఇస్తున్నాను:
అధ్యక్షులు: డా. అక్కి రెడ్డి (మోహన్ గారి గురువులు)
పృచ్ఛకులు:
  • నిషిద్ధాక్షరి: తల్లాప్రగడ రామచంద్ర రావు
  • న్యస్తాక్షరి: నచకి (నల్లాన్‌చక్రవర్తుల కిరణ్)
  • దత్తపది: పుల్లెల శ్యామసుందర రావు
  • సమస్య: ఉపద్రష్ట సత్యం
  • కావ్య పఠణము: అక్కిరాజు సుందర రామకృష్ణ
  • ఆశువు: తిరుమలపెద్దింటి నరసింహాచార్యులు
  • వర్ణన: కాజా రామకృష్ణ
  • అప్రస్తుత ప్రసంగము: గొర్తి బ్రహ్మానందం.
నిషిద్ధాక్షరి: మడి అచారముయొక్క వైజ్ఞానికతను/గొప్పతనాని వివరిస్తూ కందం.

        శ్రీమాన్య శుభ్ర భావము
        ధీమయ సర్వప్రసన్న ధిగ్ద పరవిధిన్
        స్థేమానంత మనోగుణ
        ధామం బాచార ఘటన ధన్యత గూర్చున్


న్యస్తాక్షరి: భారత్ దేశంలో పెరుగుతున్న అవనీతి గురించి శార్ధూలము
  • 1వ పాదం: 6వ అక్షరం - నీ
  • 2వ పాదం: 13వ అక్షరం - ధీ
  • 3వ పాదం: 15వ అక్షరం - స్త
  • 4వ పాదం: 8వ అక్షరం - భా
        నాదేశంబవినీతి మార్గమున విన్యస్తంబుగా నొప్పుచో
        ధీధుర్యుల్ వికలస్వభావముల సంధిగ్దాత్ములై కుందగా
        వేదాద్యుత్వల సంప్రదాయ గతులన్ విద్వస్తముంజేయ,తత్
        గాధల్ సంస్మరియించి భాసుర పదాకాంక్షన్ నుతింతున్ హరిన్


దత్తపది: రంభ, ఊర్వశి, మేనక, తిలోత్తమ పదముల నుపయోగించుచూ, సుఖసంసారమునకు మార్గములు సూచించుచూ, ఒక స్వేచ్ఛా వృత్తం చెప్పవలెను.

        రాజస్పూర్తి వహించు సుప్రణయ సంభ్రంభంబులింపారగా
        తేజంబొప్పు పురూర యూర్వశివిభా దీప్తిం ప్రసన్నాత్ములై
       పూజల్ గైకొనినట్టి మేనకళలన్ పొందింప దాంపత్య హే
       లా జాగ్రత్పధ భాతిలోత్తమగతుల్ లాస్యంబులై మించగన్


సమస్య: స్తనములులేని పూరుషుడు సంస్థవనీయుడుకాడు ధాత్రిలో

        అనుపమమైన సంపదల అద్భుతహేల వహించి యుండియున్
        ఘనతర వీరవిక్రమ విఘట్టిత క్షాత్రవులై ఎసంగియున్
        నినదిత దివ్య భావుక ఘణీకృత సార ధురీణ భారతీ
        స్తనములులేని పూరుషుడు సంస్థవనీయుడుకాడు ధాత్రిలో

సరస్వతి యొక్క రెండు స్తనములను సంగీత సాహిత్యములుగా భావించి, "..భారతీ స్తనములు లేని పూరుషుడు.." గా పూరించడము జరిగినది.


మిగిలిన వివరాలు (వర్ణన, ఆశువు, నిషిద్దాక్షరిలో నిషేదింపబడిన అక్షరాలు మొ||), తరువాయి భాగములో...

భవదీయుడు,
పుష్యం

Monday, March 22, 2010

చమత్కార వికృతులు

అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియా బే-ప్రాంతంలో సిలికానాంధ్రా వారు నిన్న వికృతినామ యుగాది సంబరం జరిపారు (ఇక్కడ అన్ని పండుగలు modulo weekendన జరుగుతాయి :-) . అందులో జరగిన కవిసమ్మేళనంలో నేను చదివిన పద్యాలివి. చమత్కారం కోసమని మనము చిన్నప్పుడు చదువుకున్న కొన్ని పద్యాలకు వ్రాసిన పేరడీలు. ఈ పేరడీలకు కారణమనదగ్గది పొద్దు పత్రికవారి ఉగాది కవిసమ్మేళనంలో ఇచ్చిన 'లావొక్కింతయు లేదు' తో ప్రారంభించి పద్యం వ్రాయమని ఇచ్చిన సమస్య.


'టీ కొట్టు నాయరు':

కం//
ఇందుగల డందు లేడని
సందేహము వలదు మీకు, చక్కగ నాయర్
ఎందెందు వెదకి చూచిన
అందే టీ కొట్టు పెట్టు, అద్భుత రీతిన్!!

-----------

ఈ రోజుల్లో ఎవరు డాబుగా మాట్లాడతాడో వాడే పైకి వస్తునాడు.

ఆ.వె//
అల్పుడెపుడు పల్కు ఆడంబరముగాను
అందువలనె వాడు అధికుడౌను
అరచునట్టి శునక మావులు కాయదా?
విశ్వదాభిరామ వినర శ్యామ!!


-------------

శతకకారుడు చక్కని పద్యమొకటుంటే చాలన్నాడు. దానినే ‘అల్లుడి గొంతెమ్మ కోర్కెలు’ కి అన్వయించుకుంటే:

ఆ.వె//
"నిక్కమైన మంచి నీలమొక్కటి చాలు.
పట్టుపంచెలారు, వాచి ఒకటి.
తిండి తినగ నాకు వెండి కంచము చాలు.
చక్కనైన కారు చాలునాకు"

---------------

కం//
సిరిగల వానికి చెల్లును
తరుణులు పదియారు వేలు తగ పెండ్లాడన్
చిరు మానవునకు కుదరదు
'ఒరు’ పెండ్లామే సరిపడు ఓరిమి పోవన్!

-----------------------

గజేంద్ర మోక్షంలో పోతన 'లావొక్కింతయు లేదు' అని ఒక శార్ధూలము వ్రాశాడు. దానిని కొద్దిగా మారిస్తే:

ఒక తల్లి తనకు నచ్చిన అమ్మాయిని చూడమని కొడుకునుద్దేసించి:

కం//
“లావొక్కింతయు లేదుర,
జీవితమున నీకుమంచి చేదోడగురా.
పావని చక్కని పిల్లర,
నీవామెను చూడకున్న నేనొప్పనురా!!”

--------------------

ఇంట్లో సంగీతం నేర్చుకునే పిల్లలున్న వాళ్ళందరికీ తెలిసిన విషయం:

ఆ.వె//
అనగననగ రాగ మతిశయిల్లుచునుండు,
వినగవినగ చెవులు బిళ్ళ కట్టు.
పాట రాని పిల్ల పగలు రాత్రెరుగదోయ్,
విశ్వదాభిరామ వినర శ్యామ!!

౨౯-మార్చ్-౨౦౧౦
మా భా.భా.సం. సభ్యులు, పిల్ల బాధకంటే ఇల్లాలి పాట బాధ ఎక్కువుందంటే, వారికోసం మూడో పాదం మార్చాను :-)

.వె//
అనగననగ రాగ మతిశయిల్లుచునుండు,
వినగవినగ చెవులు బిళ్ళ కట్టు.
పాటరాని భార్య బాధ బ్రహ్మెరుగునా?
విశ్వదాభిరామ వినర శ్యామ!!

(అనుకోకుండా వ్రాసినా, ఇక్కడ చిన్న చమత్కారం దొర్లింది: బ్రహ్మ భార్య 'సంగీత' సరస్వతి కదా!!)
---------------------------


అమెరికాలో ఉండడం మూలంగా బంధువులు వచ్చే ప్రమాదం లేదుగాని, ఒక్క డాలరు సంపాదించినా Tax వాడు మటుకు తప్పక వస్తాడు. రాబోవు April 15th మాకు Tax Day. దానిని దృష్టిలో పెట్టుకుని:

కం//
ఎప్పుడు సంపద కలగిన
అప్పుడె ఆదాయపన్ను ఆడిటరొచ్చున్.
కుప్పలుగ చెప్పులున్నచొ
తప్పక శునకంబు వచ్చు, తథ్యము శ్యామా!!

పద్యాలు మీకు నచ్చుతాయని ఆశిస్తూ,
పుష్యం

Wednesday, July 22, 2009

పాత మిత్రులు -- పద్యాలు

పొద్దు పత్రికవారు విరోధినామ సంవత్సర ఉగాది సంధర్భంగా జరిపిన అంతర్జాల కవిసమ్మేళనంలో వర్ణన అంశం క్రింద ఇద్దరు పాత మిత్రులు చాలాకాలం తరువాత కలిస్తే ఎలాఉంటుందో వర్ణించమన్నారు. దానికి నేను చేసిన ప్రయత్నం.

చాలా కాలం తరవాత పాత మిత్రుడ్ని కలుసుకున్న ఒక సాయంకాలం.

తలుపుతీసి ఆనందంగా,

కం//
"ఎన్నాళ్ళయ్యెను చూడక;
ఇన్నాళ్ళకు కలసినావు, ఏమయ్యావోయ్?
చిన్నప్పుడు కలవడమే,
ఎన్నోమారులు తలచితి, ఈవిడ నడుగోయ్!!"

అంటూ పరామర్శలయిన తరువాత,

కం//
వేళాకోళము లాడుతు,
ఖాళీ బుర్రను తడుముతు, కబురులు చెబుతూ,
భోళా నవ్వులు నవ్వుతు,
గోళీలాడిన దినములె గొప్పవి అనుచున్.

కం//
బొండాం శ్రీనుని తలచిరి,
గుండే ఎల్లప్పుడుండు గుర్నాధాన్నీ,
కండలు తిరిగిన బాలిక
ఆండాళును కూడ తలచి రానందంగా.

కం//
ఆడిన సినిమా లన్నియు
చూడ చదువొదలి సెకెండు షోలకు వెళుతూ
తోడగు దొంగల మాదిరి
గోడలు దూకిన దినములు గుర్తుకు తెస్తూ

కం//
“ఫైటంటే కాంతారావ్,
పాటంటే ఘంటసాల, బాగా ఫేమస్
షాటంటే ఎన్.టీ.ఆర్,
ఆటంటే జ్యోతిలక్ష్మి, ఆరోజుల్లో”

అంటూ పాత రోజులను తలచు కున్నారు.

కం//
ఇల్లాలిచ్చిన ప్లేటున
పల్లీలను నోటవేసి పటపట తినుచున్,
మెల్లగ సాయంత్రంబున
సిల్లీగా జోకులేస్తు, చీకటిదాకా…

మిత్రుడితో గడపి, ఆపై

కం//
"మళ్ళీ కలవాలయ్యా.
ఊళ్ళోనే ఉండి కూడ ఊసుల కోసం,
వాళ్ళూవీళ్ళెందుకు. మన
పెళ్ళాలిరువురును మంచి ఫ్రెండ్సయ్యారోయ్"

అంటూ సాగనంపాడు..


(పైన ఉన్న "ఫైటంటే" పద్యం సర్వ-గురు కందం. కందం నియమాల ప్రకారం 6, 14 గణాలలో తప్ప మిగిలినవన్నీ గురువులే. దీనిని కుఱచ కందం అని కూడా అంటారు)